preload

Lekcja 1

Piłka jest jedna, a bramki są dwie


Ciao! Dzisiejsze spotkanie poświęcimy piłce nożnej, która jest jednym z najważniejszych sportów we Włoszech. Miliony Włochów odwiedzają regularnie stadiony sportowe, żeby kibicować swoim ukochanym drużynom, a jeszcze więcej ogląda mecze w telewizji. W trakcie tej lekcji dowiesz się sporo o kulturze piłki nożnej we Włoszech, a także poznasz słownictwo, które może Ci się przydać podczas oglądania meczów piłkarskich.



Piłka nożna jest niekwestionowaną królową sportów we Włoszech. Włosi darzą ją bezgraniczną miłością, a ona im się odwdzięcza: wszak wiele obecnych gwiazd jak i legend piłki nożnej pochodzi właśnie z kraju nad Tybrem: Del Piero, Maldini, Zambrotta, Pirlo, Buffon, Baggio... można by tak wymieniać w nieskończoność, bo Włosi są jednymi z najlepszych graczy na świecie. Nieraz potwierdzili to zdobywając tytuł mistrzowski i wygrywając puchar świata, czyli "copa del mondo".

copa del mondo
puchar świata

Piłka nożna - sport, to po włosku "calcio". Nazwa ta wzięła się od czynności kopania piłki, czyli "calciare",
calcio (m.)
piłka nożna/kopnięcie piłki nożnej
calciare
kopać (np. piłkę)

natomiast piłka jako przedmiot, w który kopią gracze to "pallone".

pallone (m.)
piłka

Choć termin ten oznacza każdą dowolną piłkę, to najczęściej kojarzony jest z piłką nożną, zatem jeśli z kontekstu nie wynika inczej, to "giocare a pallone" oznacza zazwyczaj "grać w piłkę nożną".

giocare a pallone
grać w piłkę [nożną]

Calcio italiano

Mało co może w Italii równać się z futbolem; kiedy Włosi grają mecz, w miastach zamiera życie, chodniki pustoszeją, mężczyźni gromadzą się w pubach i restauracjach i z zapartym tchem śledzą każdy ruch swoich ulubieńców... no dobrze, może trochę przesadziłam, bo dziś coraz więcej kobiet interesuje się piłką nożną, ale jeszcze kilkadziesiąt lat temu była to głównie męska domena, a kobiety często miały o to pretensje. Śpiewała o tym Rita Pavone, słynna włoska piosenkarka i aktorka lat 60'-70', w swojej piosence "La partita di pallone" - "Mecz piłkarski":

Rita Pavone
Perché perché
la domenica mi lasci sempre sola
per andare a vedere la partita
di pallone
perché perché
una volta non ci porti pure me.
Chissà, chissà
se davvero vai a vedere la tua squadra
o se invece tu mi lasci con la scusa
del pallone
chissà, chissà
se mi dici una bugia o la verità
Dlaczego, dlaczego
w niedziele zostawiasz mnie zawsze samą
i idziesz oglądać mecz
piłki [nożnej]
dlaczego, dlaczego
nie zabierzesz choć raz i mnie.
Kto wie, kto wie
czy naprawdę idziesz oglądać swoją drużynę,
czy też zostawiasz mnie wykręcając się
piłką [nożną],
czy mnie okłamujesz, czy mówisz prawdę.

W piosence tej pojawiło się dwa bardzo użyteczne słówka związane z piłką nożną:
partita (f.)
mecz
squadra (f.)
drużyna, zespół

No tak, ale czemu tu się dziwić, skoro chłopcy we Włoszech już od małego biegają za piłką i marzą o tym, że kiedyś sami będą strzelać bramki dla swojej ukochanej reprezentacji, która po włosku nazywana jest "Azzurri" od koloru koszulek, w których gra, bo "azzurro" to "błękitny, niebieski".
azzurro
błękitny, niebieski

Przy okazji: reprezentacja to po włosku "squadra nazionale" albo w skrócie "la nazionale" (koniecznie z rodzajnikiem!).
squadra nazionale (f.)
reprezentacja kraju (w sporcie)
nazionale
narodowy/narodowa

Ale piłka to nie tylko rozgrywki międzynarodowe. Włosi podziwiają także drużyny lokalne, biorące udział w rozgrywkach ligowych. Do tych najbardziej znanych należą AC Milan, Inter czy Juventus.

Gigi d'Alessio, bijący ostatnio rekordy popularności w Italii, młody piosenkarz z Neapolu, napisał bardzo ładną piosenkę o marzeniu małych chłopców, by stać się mistrzami piłki nożnej, posłuchaj:

Gigi D'Alessio
Campioni nel cuore
di questa città
Quanti calci ad un pallone per sognare
Campioni nel cuore
che bello sarà
Sulla maglia un tricolore da cucire
Campioni nel cuore
si sentirà il tuo nome dagli ultrà
Mistrzowie serc mieszkańców
tego miasta
Ile kopnięć w piłkę trzeba, by móc marzyć
Mistrzowie serc mieszkańców
jak to będzie pięknie
Na koszulce trójbarwna flaga do przyszycia
Mistrzowie serc
twoje imię będzie skandowane przez zagorzałych kibiców

Również w tej piosence pojawiły się nowe słówka związane z tematem naszej lekcji:
campione (m.)
mistrz
maglia (f.)
koszulka
tricolore (m.)
flaga włoska, flaga trójbarwna
ultrà (m.)
zagorzały kibic

Zatrzymajmy się na chwilę przy słówku "ultrà". Tym mianem określa się we Włoszech największych fanów danego zespołu, takich, którzy towarzyszą mu na każdym spotkaniu, nawet na wyjeździe, to tacy "ultra kibice". Zwykły kibic to po włosku "tifoso",
tifoso (m.)
kibic
a słowo to pochodzi od włoskiego czasownika "tifare" - "kibicować".
tifare
kibicować

Przyjrzyjmy się teraz bliżej boisku do gry w piłkę. Nazywa się ono "campo da calcio",
campo da calcio
boisko do gry w piłkę nożną
campo (m.)
pole/boisko/obszar

Campo da calcio

a jego elementy to:
centrocampo
środek pola
area di rigore
pole karne
area di porta
pole bramkowe
porta (f.)
bramka
linea di fondo campo
linia bramkowa

A oto kilka przykładów zdań z wykorzystaniem powyższych słówek:

"La nazionale ha fatto una bellissima partita. Hanno vinto due a uno." - "Reprezentacja zagrała (dosł. zrobiła) przepiękny mecz. Wygrali dwa do jednego."
La nazionale ha fatto una bellissima partita. Hanno vinto due a uno.
Reprezentacja zagrała (dosł. zrobiła) przepiękny mecz. Wygrali dwa do jednego.

"Il giocatore della squadra avversaria è entrato nell'area di rigore." - "Gracz przeciwnej drużyny wszedł do pola karnego."
Il giocatore della squadra avversaria è entrato nell'area di rigore.
Gracz przeciwnej drużyny wszedł do pola karnego.
avversario
przeciwny/przeciwstawiający się
entrare
wchodzić/wkroczyć

"Dopo la partita i giocatori hanno scambiato le maglie." - "Po meczu gracze wymienili się koszulkami."
Dopo la partita i giocatori hanno scambiato le maglie.
Po meczu gracze wymienili się koszulkami.
scambiare
wymieniać

"Gracz" to pojęcie dość ogólne, a przecież na boisku do piłki nożnej jest tyle pozycji. Zastanówmy się zatem jacy gracze biorą udział w meczu:

portiere (m.)
bramkarz
difensore (m.)
obrońca
centrocampista (m.)
pomocnik
attacante (m.)
napastnik
mediano (m.)
gracz linii środkowej

O tej ostatniej pozycji ciekawą piosenkę napisał bardzo ambitny, współczesny wokalista rockowy Ligabue, traktując boisko do piłki nożnej jako metaforę życia i podkreślając jak trudna, choć jednocześnie ważna może być funkcja grającego w cieniu innych kolegów, zawodnika linii środkowej:

Ligabue
Una vita da mediano
a recuperar palloni
nato senza i piedi buoni
lavorare sui polmoni
una vita da mediano
con dei compiti precisi
a coprire certe zone
a giocare generosi
Życie środkowego gracza
polegające na zbieraniu piłek
urodzonego bez zdolności w nogach
pracującego pełną parą
życie środkowego gracza
z określonymi zadaniami
zabezpieczającego pewne obszary
grającego wspaniałomyślnie

Ciąg dalszy na następnej stronie...

Lekcja | Ćwiczenia | Ściąga






Czy chcesz się nauczyć włoskiego?
Podobała Ci się ta lekcja i lubisz taki styl nauki? Interesuje Cię język włoski i chcesz się go nauczyć od podstaw, aż do poziomu pozwalającego na swobodną konwersację? Nie masz czasu ani pieniędzy na drogie kursy w szkołach językowych?

Jeśli tak, to właśnie dla Ciebie jest przeznaczony nasz internetowy kurs Włoski na Szóstkę!



Informacja o lekcjach bonusowych
Lekcje bonusowe są rozszerzeniem naszych standardowych kursów i są przeznaczone głównie dla osób, które już z tych kursów korzystają bądź zamierzają z nich skorzystać. Lekcje te dotyczą konkretnego słownictwa tematycznego (związanego np. z kulturą, obyczajami, geografią itp.) bądź określonego zagadnienia gramatycznego, nie ujętego szczegółowo w kursach standardowych.

Aktualnie lekcje bonusowe są całkowicie bezpłatne i pełnią funkcję promocyjną, zachęcając do korzystania z naszych standardowych kursów językowych z serii "Na Szóstkę".